Sử dụng túi nilon và đồ nhựa dùng một lần là nguyên nhân gây ra tình trạng “khủng hoảng rác thải nhựa” mà môi trường đang phải gánh chịu và là một trong nguyên nhân gây nên sự biến đổi khí hậu.Tác hại của rác thải nhựa mọi người đã nhận ra, song việc thay đổi hành vi lại không hề đơn giản.

Đi từ nông thôn đến thành thị, vào các siêu thị, các chợ lớn, nhỏ, các cửa hàng tạp hóa, đồ ăn nhanh… ở đâu cũng thấy xuất hiện túi nilon và đồ nhựa dùng một lần.Trước kia,người đi chợ thường xách theo chiếc làn nhựa, giỏ mây...  Mớ rau, con cá được gói bằng lá chuối, buộc bằng lạt, rơm thì hiện nay, túi nilon đã trở thành lựa chọn cho rất nhiều người. Hầu hếtđồ ăn chế biến sẵn như giò, chả, bánh đến những thực phẩm tươi sống như rau, thịt, đậu, cá, trái cây, thậm chí vài củ tỏi, củ gừng, nhánh hành, quả ớt... mỗi loại thực phẩm đều được đựng trong một túi ni lon riêng. Không thể phủ nhận những "tiện lợi"  do đồ dùng, dụng cụ, bao bì sinh hoạt bằng nhựa mang lại cho cuộc sống con người. Chỉ cần vài cái click chuột, một cuộc điện thoại, thức ăn sẽ nhanh chóng đến nơi và sau đó là rất nhiều hộp nhựa, bịch nhựa, ly nhựa...được dồn vào thùng rác và sau đó là sự gia tăng rác thải nhựa.Thói quen sử dụng bao bì nhựa một lần trong sinh hoạt của cộng đồng rất khó thay đổi.

Túi nilon được con người sử dụng chính thức từ khoảng năm 1957, sau đó mới phát triển và bùng nổ vì sự tiện lợi của nó. Cuộc sống hiện đại, những sản phẩm mang tính tiện lợi lúc nào cũng được con người ưu tiên sử dụng.Không chỉ thành phố mà ở cả nông thôn; từ người mua đến người bán mặc định gói đồ trong túi nilon. Mà các túi nilon được sử dụng phổ biến đều là túi không phân hủy. Hơn 50% lượng nhựa được tiêu thụ mỗi ngày nằm trong những sản phẩm nhựa dùng một lần, có nghĩa là quá nửa trong số hàng triệu tấn sản xuất ra mỗi năm chỉ đem lại cho con người cảm giác tiện ích trong vài phút như: Cốc nhựa, chai nhựa, ống hút, túi nilon,… và sau đó bị vứt ra môi trường, trở thành những thứ đồ nhựa vô dụng, nhưng những thứ vô dụng ấy tồn tại trong môi trường tự nhiên lại vô cùng nguy hại. Con người mất 5 phút để uống hết một chai nước nhưng đất mẹ thì phải mất hàng nghìn năm để giải quyết hệ quả từ loại rác thải đó.

Rác thải nhựa đang là vấn đề nhức nhối mang tính toàn cầu. Mỗi năm lượng rác thải nhựa do con người thải ra đủ để phủ kín 4 lần diện tích bề mặt Trái đất, trong đó có 13 triệu tấn rác nhựa trôi nổi trên các đại dương. Rác thải nhựa đang hằng ngày, hằng giờ tác động tiêu cực đến hệ sinh thái, môi trường sống, sức khỏe con người và sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia. Ở Việt Namthực trạng sử dụng túi ni lon hiện nay đang rất đáng báo động. Mỗi năm, nước ta sử dụng hơn 30 tỷ túi nilon, trung bình mỗi ngày 1 gia đình dùng 4 túi. Đáng chú ý, chỉ có 17% ​​túi nhựa được tái sử dụng. (Đây là phát biểu của bà Dương Thị Phương Anh thuộc Viện Chiến lược và Chính sách về Tài nguyên và Môi trường).Theo các nhà khoa học thuộc Viện Nghiên cứu Quản lý Biển và Quần đảo thuộc Cục Quản lý Biển và Quần đảo Việt Nam, hàng năm Việt Nam thải 0,28-0,73 triệu tấn chất thải nhựa vào đại dương, chiếm 6% tổng khối lượng thế giới. Thống kê từ Hiệp Hội Nhựa Việt Nam thì năm 1990, mỗi người Việt Nam tiêu thụ 3,8kg nhựa/năm, con số này tăng nhanh sau mỗi năm.Bộ Tài nguyên và Môi trường (MONRE) ước tính khoảng 80 tấn chất thải nhựa và túi được vứt đi mỗi ngày tại Hà Nội và TP HCM cộng lại.Theo Tổ chức Lương Nông Liên Hiệp Quốc (FAO), ước tính Việt Nam có khoảng 8 triệu tấn chất thải nhựa mỗi năm. Việt Nam lại là một trong 5 quốc gia xả rác thải nhựa ra đại dương nhiều nhất trên thế giới.

Túi ni lon, ống hút, cốc nhựa dùng một lần, hộp xốp, nước đóng chai nhựa… chủ yếu được tái chế từ những sản phẩm nhựa đã qua sử dụng, một số hóa chất có trong các sản phẩm nhựa này như: chất hoá dẻo, phẩm màu, chì, cadimi… sẽ thôi nhiễm vào thức ăn, sau đó được hấp thụ vào cơ thể người qua quá trình sử dụng. Các hóa chất này tích tụ lâu ngày có thể gây ung thư, gây ảnh hưởng xấu đến phát triển não bộ ở trẻ, làm thay đổi mô, biến đổi nhiễm sắc thể, sẩy thai, dị tật bẩm sinh và nhiều hệ luỵ khác cho sức khoẻ con người. Do nhu cầu sử dụng ngày càng tăng khiến lượng rác thải nhựa, túi ni lông thải ra môi trường ngày càng lớn, trong khi việc quản lý, thu gom, xử lý chưa kịp thời, nên hiện tượng đốt rác thải nhựa, túi ni lông  rất phổ biến. Khi được đốt ở ngoài môi trường sẽ tạo ra nhiều loại khí độc, trong đó có dioxin và furan là những chất cực độc có khả năng gây khó thở, ảnh hưởng tới tuyến nội tiết, giảm khả năng miễn dịch, rối loạn chức năng tiêu hoá...Túi ni lon và các sản phẩm nhựa dùng một lần, chỉ sử dụng thời gian rất ngắn rồi vứt bỏ, nhưng các sản phẩm này có đặc tính lâu phân huỷ thì tác hại của nó lại vô cùng lớn không chỉ với sức khoẻ con người mà còn với môi trường, hệ sinh thái trên trái đất. Theo các nhà nghiên cứu thì phải mất từ 500 - 1000 năm túi ni lon mới bị phân huỷ trong môi trường tự nhiên. Trong khi đó, lượng rác thải nhựa thải ra môi trường rất lớn, gần 1/3 số túi ni lon rác thải mỗi ngày không được thu gom, xử lý. Hậu quả là rác thải nhựa, túi ni lon có mặt ở khắp nơi gây ô nhiễm môi trường nặng nề và là điều kiện để cho các loại dịch bệnh sinh sôi và phát triển. Hệ quả về lâu dài dĩ nhiên là tinh cầu vốn đã nóng bỏng của chúng ta sẽ ngày càng nóng lên, tạo ra biến đổi khí hậu. Nước biển dâng lên, nhiệt độ toàn cầu tăng cao, gây hạn hán, xói mòn và lũ lụt… 

Ô nhiễm rác thải nhựa và biến đổi khí hậu là hai mối đe dọa ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển bền vững của mỗi Quốc gia. Mới đây, các quốc gia thuộc nhóm 7 nền công nghiệp phát triển nhất thế giới – G7 đã đồng ý với cơ chế hợp tác toàn cầu về giảm chất thải nhựa, đồng ý tăng công suất tái chế nhựa lên 50%, cùng với nhiều bước tích cực khác để giảm tác động của nhựa tới môi trường.  Anh và Liên minh châu Âu đã công bố kế hoạch cấm ống hút, bông ngoáy tai bằng nhựa và nhựa sử dụng một lần như dao kéo và túi nilon. Ấn Độ cũng đã cam kết cấm sử dụng nhựa một lần vào năm 2022 và Trung Quốc – nhà phát thải ô nhiễm nhựa hàng đầu thế giới  đang thực hiện các bước để giải quyết vấn đề này thông qua lệnh cấm nhập khẩu chất thải nhựa… Tất cả những động thái trên đều chứng tỏ các nhà lãnh đạo trên thế giới đã thức tỉnh và mau chóng tìm cách giảm thiểu độ nguy hại của rác thải nhựa.

Ở Việt Nam, Chính phủ, các Bộ ngành Trung ương đến các địa phương đã ban hành nhiều văn bản, thực hiện nhiều chương trình hành động phấn đấu đến năm 2021 các cửa hàng, các chợ, các siêu thị ở đô thị không sử dụng đồ nhựa dùng một lần và đến năm 2025 cả nước không sử dụng đồ nhựa dùng một lần. Tại Ninh Bình, UBND tỉnh  đã ban hành Kế hoạch hành động về quản lý rác thải nhựa đại dương đến năm 2030.Theo đó, mục tiêu đến năm 2025:Giảm thiểu 50% rác thải nhựa trên vùng biển của tỉnh, 80% các cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú du lịch ven biển không sử dụng sản phẩm nhựa.Giảm thiểu 75% rác thải nhựa trên vùng biển của tỉnh.Thực hiện thu gom, phân loại, vận chuyển và xử lý chất thải, rác thải nhựa từ các hoạt động ở khu vực ven biển và trên biển. Tổ chức thực hiện các phong trào, chiến dịch thu gom, làm sạch bãi biển tối thiểu 2 lần/năm…Đẩy mạnh hợp tác quốc tế, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ về xử lý rác thải nhựa đại dương…

Dưới sự chỉ đạo của tỉnh các ngành, địa phương của tỉnhtăng cường tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức về tác hại của chất thải nhựa, túi nilon sử dụng một lần đối với kinh tế - xã hội, môi trường và sức khỏe con người. Xây dựng các giải pháp nhằm giảm thiểu tiêu thụ, tăng cường tái sử dụng, tái chế chất thải nhựa.Vận động người tiêu dùng từ bỏ, thói quen sử dụng túi nilon khó phân hủy, khuyến khích sử dụng các sản phẩm dễ phân hủy, có thể tái sử dụng. Khuyến khích, hỗ trợ phát triển, sử dụng các sản phẩm thay thế thân thiện với môi trường, chung tay hành động chống rác thải nhựa.Tái sử dụng rác thải nhựa vào các mục đích khác mà không gây độc hại cho con người. Không vứt chung các loại rác thải nhựa, túi ni lon với các loại rác dễ phân huỷ tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu gom, tái sảnxuất thành các sản phẩm có ích khác.không dùng túi nilon, bán đồ không đựng túi nilon, thay đổi nhận thức, chung tay vì một trái đất xanh.

Phường Ninh Khánh - Thành phố Ninh Bình - Tỉnh Ninh Bình


Tin liên quan